Charakterystyczny dla okresu dorastania jest wzmożony roz­wój umysłowy. Poprzednie okresy rozwojowe przygotowały procesy poznawcze, uwagę i pamięć tak, by mogły one teraz uzyskać swój ostateczny dojrzały kształt. A więc wzrasta znacz­nie dokładność spostrzeżeń i ich ukierunkowanie, co w efekcie decyduje o wielostronności i bogactwie treściowym. Poważny staje się tu rozwój uwagi dowolnej. Myślenie wyraźnie nabie­ra charakteru abstrakcyjnego, a więc nie musi już operować konkretem a wyłącznie pojęciami i sądami. Ten rodzaj myśle­nia — jak pamiętasz — pojawił się już w poprzednich fazach rozwoju, ale teraz staje się formą dominującą. Umożliwia za­tem podejmowanie zupełnie nowych problemów, np. filozoficz­nych, stawiania hipotez, przewidywania i sprawdzania rozwią­zań.